จากผลการดำเนินการของมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคที่ผ่านมา ๒ ปี ต่อประเด็นสิทธิผู้ใช้บริการรถโดยสารสาธารณะและการเยียวยาความเสียหายพบว่า มีคดีอุบัติเหตุรถโดยสารไม่ประจำทางหรือรถโดยสารแบบเช่าเหมาคันซึ่งส่วนใหญ่ใช้เพื่อการทัศนาจร เพื่อรถรับส่งพนักงาน  ยื่นฟ้องต่อศาลเพื่อเรียกร้องค่าเสียหาย จำนวน ๔๙ คดี จาก ๑๒๔ คดี คิดเป็นร้อยละ ๓๙.๕๒  ร้อยละ ๓๓.๔๘ สาเหตุมาจากพนักงานขับรถ ที่ขาดความชำนาญในเส้นทาง ความเหนื่อยล้า อ่อนเพลีย

ก่อนทำสัญญา

๑.      การเลือกบริษัทรถ ต้องเลือกบริษัทที่เป็นนิติบุคคล ไม่ควรเลือกบริษัทรถที่เป็นตัวบุคคลรายเดี่ยว เพราะหากเป็นนิติบุคคลจะได้รับการดูแลจากสมาคมผู้ประกอบการรถโดยสารไม่ประจำทาง(สสท.)

๒.      รายละเอียดในการทำสัญญาต้องมีความชัดเจน ประกอบไปด้วย

-          ต้องระบุเส้นทางการเดินทาง ต้นทาง-ปลายทาง

-          หมายเลขทะเบียนรถคันที่จะให้บริการ

-          ชื่อพนักงานขับรถ ในกรณีที่ระยะทางเกิน ๔๐๐ กิโลเมตรจะต้องมีพนักงานสับเปลี่ยนกัน ๒ คน หรือหากมีพนักงานขับรถเพียงคนเดียวก็ต้องมีการระบุถึงจุดพัก หรือระยะเวลาการจอดพักรถไม่น้อยกว่า ๓๐ นาทีทุก ๔ ชั่วโมง

-          พนักงานขับรถต้องได้รับอนุญาตขับขี่จากกรมขนส่งทางบก ให้ขับรถประเภทรถสาธารณะ เท่านั้น

-          แนบใบตรวจสภาพรถยนต์จากกรมการขนส่งทางบกกับสัญญาว่าจ้างด้วย ซึ่งระยะเวลาที่ระบุไม่ควรเกิน ๒ เดือน ภายหลังการตรวจสภาพ

-          แนบเอกสาร กรมธรรม์ทั้งภาคบังคับ ภาคสมัครใจ ของรถคันที่ว่าจ้าง ซึ่งผู้ว่าจ้างต้องตรวจสอบว่าถูกต้อง ตรงกับเลขทะเบียนรถหรือไม่

๓.      สภาพของรถโดยสาร  ผู้ว่าจ้างต้องไปตรวจสอบสภาพรถด้วยตนเองว่ามีความเหมาะสม ปลอดภัยในการเดินทางหรือไม่ โดยที่ควรใช้งานต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้

-          ต้องเป็นรถโดยสารชั้นเดียว

-          ต้องมีเข็มขัดนิรภัยทุกที่นั่ง

-          ต้องเป็นเบาะที่นั่งยึดโยงกับที่ ไม่เป็นแบบสไลด์ หรือถอดเข้าออกเพื่อเพิ่มปริมาณที่นั่งจนน๊อตหลวม

-          มีอุปกรณ์นิรภัยติดตั้งบนรถ เช่น ค้อนทุบกระจก ถังดับเพลิง เป็นต้น

ก่อนเดินทาง

ต้องตรวจสอบว่าผู้รับจ้างปฏิบัติตรงกับที่ทำสัญญาหรือไม่ หากพบว่ามีสิ่งหนึ่งประการใดไม่เป็นไปตามข้อตกลง เช่นไม่ใช้รถยนต์คันที่ตกลงในสัญญา ผู้ว่าจ้างสามารถยกเลิกสัญญาได้ทันที และสามารถเรียกร้องให้ผู้รับจ้างชดเชยความเสียหายที่เกิดขึ้นได้ด้วย

ระหว่างเดินทาง

หากพบว่ามีการขับรถหวาดเสียว ขับเร็ว ขาดความระมัดระวัง หรือรู้สึกถึงความผิดปกติอื่นใดในตัวรถ ให้ทำการเตือนกับพนักงานขับรถ  หากไม่เชื่อฟังหรือไม่แก้ไข ผู้โดยสารควรแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจ หรือรีบแจ้งกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเช่น ศูนย์คุ้มครองผู้โดยสารรถสาธารณะ ๑๕๘๔ หรือสายด่วนกองบังคับการตำรวจทางหลวง  ๑๑๙๓ หรือกับบริษัทรถที่ว่าจ้าง โดยทันที

หลังเกิดเหตุ

สำหรับผู้เสียหายสามารถเรียกร้องการชดเชย เยียวยากับ พนักงานขับรถ เจ้าของบริษัทรถโดยสารคันที่เกิดเหตุ และบริษัทประกันภัย ทั้งค่ารักษาพยาบาล ค่าปลงศพในกรณีที่เสียชีวิต ความเสียหายของทรัพย์สิน ที่นำติดตัวไปในการเดินทาง  ขาดโอกาสหรือสูญเสียโอกาสในการทำงาน ขาดไร้ผู้อุปการะ  และที่คนส่วนใหญ่อาจจะนึกไม่ถึงคือการที่ผู้โดยสารเดินทางไม่ถึงจุดหมายปลายทาง หรือตลอดจนความเสียหายทางด้านจิตใจ

โดยทางมูลนิธิเพื่อผู้บริโภคยินดีให้คำปรึกษา แนะนำ หรือช่วยดำเนินการด้านคดีโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆทั้งสิ้นที่หมายเลขโทรศัพท์ ๐๒-๒๔๘-๓๗๓๗

สวนีย์  ฉ่ำเฉลียว  ศูนย์พิทักษ์สิทธิผู้บริโภค  มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค

โครงการส่งเสริมสนับสนุนสิทธิผู้ใช้บริการรถโดยสารสาธารณะ